Katılım endeksine uygun hisseler, Borsa İstanbul'un BIST Katılım Tüm (XKTUM) endeksinde yer alan; faaliyet alanı, gelir yapısı ve finansal oranları katılım (faizsiz/helal) yatırım ilkelerine uygun bulunan şirketlerin hisseleridir. Bu rehber, hangi hisselerin bu kapsama girdiğini ve bir hissenin uygun olup olmadığını nasıl kontrol edebileceğinizi Temmuz 2026 itibarıyla açıklıyor.
Kısa Cevap
Bir hissenin "katılım endeksine uygun" sayılması için o şirketin XKTUM endeksinde yer alması gerekir. Örneğin BİM Mağazalar (BIMAS), Aselsan (ASELS), Tüpraş (TUPRS) ve Ereğli Demir Çelik (EREGL) güncel olarak endekste yer alan hisselerdendir. Buna karşılık Türk Hava Yolları (THYAO), Koç Holding (KCHOL) ve Turkcell (TCELL) gibi hisseler endekste bulunmadığından katılım endeksine uygun değildir.
Katılım Endeksi Nedir?
Katılım endeksi, İslami finans (faizsiz yatırım) ilkelerine uygun şirketleri bir araya getiren Borsa İstanbul endeksidir. En kapsamlı olanı, uygunluk kriterlerini karşılayan tüm şirketleri içeren BIST Katılım Tüm (XKTUM) endeksidir. Amaç, faiz gelirinden, alkol, kumar, domuz ürünleri, konvansiyonel bankacılık ve sigortacılık gibi kabul görmeyen alanlardan uzak durmak isteyen yatırımcılara güvenilir bir referans sunmaktır.
Bir hisse endekste yer alıyorsa, o şirketin hem ana faaliyet alanı hem de belirlenen finansal oranları katılım prensiplerine uygun kabul edilmiş demektir. Endekste yer almayan bir hisse ise "haram" ilan edilmiş olmaz; yalnızca belirlenen katılım kriterlerini o dönem için karşılamadığı anlamına gelir.
Nasıl Belirlenir? (Metodoloji)
Bir hissenin uygunluğu iki temel süzgeçten geçirilir:
- Faaliyet (sektör) kriteri: Şirketin ana iş kolu uygun olmalıdır. Faize dayalı bankacılık, alkollü içecek, kumar, tütün ve benzeri alanlarda faaliyet gösteren şirketler doğrudan elenir.
- Finansal oran kriterleri: Uygun sektörde olsa bile şirketin faizli borç, faiz getirili varlıklar ve uygun olmayan gelirlerinin toplam varlıklara veya piyasa değerine oranı belirli sınırların altında kalmalıdır.
Bu değerlendirme sabit değildir. Endeks bileşimi periyodik olarak (genellikle yılda birkaç kez) gözden geçirilir; kriterleri karşılamayan hisseler çıkarılır, karşılayanlar eklenir. Bu nedenle bugün uygun olan bir hisse bir sonraki dönemde çıkarılabilir. Güncel durumu her zaman ilgili hissenin detay sayfasından kontrol etmek en sağlıklısıdır.
İlgili Hisseler
Aşağıdaki sayfalardan bazı hisselerin güncel katılım endeksi durumunu inceleyebilirsiniz:
- BİM Mağazalar (BIMAS) — endekste yer alıyor
- Aselsan (ASELS) — endekste yer alıyor
- Tüpraş (TUPRS) — endekste yer alıyor
- Türk Hava Yolları (THYAO) — endekste yer almıyor
- Ford Otosan (FROTO) — endekste yer almıyor
Belirli hisseleri daha ayrıntılı ele aldığımız yazılara da göz atabilirsiniz: Tüpraş katılım endeksine uygun mu? ve THY katılım endeksinden çıktı mı?
Sıkça Sorulan Sorular
Katılım endeksine uygun hisselerin tam listesini nereden görebilirim? En güncel liste, Borsa İstanbul'un BIST Katılım Tüm (XKTUM) endeks bileşenidir. Sitemizde her hissenin detay sayfasından o hissenin endekste olup olmadığını tek tek kontrol edebilirsiniz.
Bir hisse endeksten çıkarsa ne olur? Şirket kriterleri karşılamayı bıraktığında bir sonraki gözden geçirmede endeksten çıkarılır. Bu, hissenin borsadan kalkması değil, yalnızca katılım kriterini o dönem karşılamaması anlamına gelir. Bu nedenle durumu periyodik olarak takip etmek önemlidir.
Endekste olmak hissenin "helal" olduğunu kesinleştirir mi? Endeks, kurumsal bir tarama sonucudur ve önemli bir referanstır; ancak kişisel yatırım kararlarında kendi araştırmanızı yapmanız ve gerekirse uzman görüşü almanız önerilir.
Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.