Helal hisseler, faaliyet alanı ve finansal yapısı İslami finans (faizsiz) ilkelerine uygun bulunan; bu nedenle Borsa İstanbul'un BIST Katılım Tüm (XKTUM) endeksine dahil edilen şirketlerin hisseleridir. Bir hissenin "helal" ya da yaygın kullanımla "caiz" sayılıp sayılmadığının en pratik ölçütü, o şirketin katılım endeksinde yer alıp almadığıdır. Bu rehber, helal hisse kavramını ve bir hissenin nasıl seçileceğini Temmuz 2026 itibarıyla açıklıyor.
Kısa Cevap
Bir hisse, şirketin ana faaliyeti uygunsa ve belirlenen finansal oranları aştığı için elenmediği sürece "helal" (katılıma uygun) kabul edilir ve XKTUM endeksinde listelenir. Yatırımcı için en güvenilir yol, tekil yorumlar yerine bu resmi endeksi referans almaktır. Bir hissenin güncel durumunu her zaman ilgili hisse sayfasından teyit edebilirsiniz.
Katılım Endeksi Nedir?
Katılım endeksi, faizsiz yatırım ilkelerine uygun şirketleri bir araya getiren Borsa İstanbul endeksidir. En geniş kapsamlısı, kriterleri karşılayan tüm şirketleri içeren BIST Katılım Tüm (XKTUM) endeksidir. Amaç; faiz gelirinden, alkol, kumar, domuz ürünleri, konvansiyonel bankacılık ve sigortacılık gibi kabul görmeyen alanlardan uzak durmak isteyen yatırımcıya güvenilir tek bir referans sunmaktır. Endekste yer almayan bir hisse otomatik olarak "haram" ilan edilmiş sayılmaz; yalnızca o dönem belirlenen kriterleri karşılamadığı anlamına gelir.
Nasıl Belirlenir? (Metodoloji)
Bir hissenin helal (uygun) sayılması iki temel süzgeçten geçer:
- Faaliyet (sektör) kriteri: Şirketin ana iş kolu uygun olmalıdır. Faize dayalı bankacılık, alkollü içecek, kumar, tütün ve benzeri alanlarda faaliyet gösteren şirketler doğrudan elenir.
- Finansal oran kriterleri: Uygun sektörde olsa bile şirketin faizli borçlarının, faiz getirili varlıklarının ve uygun olmayan gelirlerinin toplam varlıklara veya piyasa değerine oranı belirlenen sınırların altında kalmalıdır.
Bu değerlendirme periyodik olarak gözden geçirilir; bir şirketin borç yapısı veya gelir kalemleri değiştikçe endeksten çıkabilir ya da yeniden girebilir. Bu yüzden "bir kez helaldi, hep helaldir" varsayımı doğru değildir; güncel duruma bakmak gerekir.
Helal Hisse Seçerken Nelere Dikkat Edilir?
Endekse uygunluk portföyün temelini oluşturur, ancak titiz yatırımcı için birkaç ek başlık vardır. Bazı şirketlerin uygun olmayan kaynaklardan doğan cüzi gelirleri olabilir; bu durumda kâr payının o orana denk gelen kısmının hayır amaçlı arındırılması (temizleme) yaygın bir uygulamadır. Ayrıca hisseyi vadeli/kredili değil, peşin bedelle almak esastır.
İlgili Hisseler
Aşağıdaki hisselerin güncel katılım endeksi durumunu kendi sayfalarından inceleyebilirsiniz:
Hangi hisselerin kapsama girdiğine dair genel bir bakış için Katılım Endeksine Uygun Hisseler Rehberi yazımıza; örnek bir tekil inceleme için Tüpraş katılım endeksine uygun mu? yazımıza göz atabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Helal hisse ile katılım endeksine uygun hisse aynı şey mi? Pratikte evet. "Helal hisse" günlük kullanımdaki ifade; ölçülebilir karşılığı ise şirketin BIST Katılım Tüm (XKTUM) endeksinde yer almasıdır.
Endekste olmayan hisse haram mı? Hayır. Endekste yer almaması, yalnızca şirketin o dönem sektör veya finansal oran kriterlerini karşılamadığı anlamına gelir; kesin bir "haram" hükmü değildir.
Bir hisse endeksten çıkabilir mi? Evet. Değerlendirme periyodik yapıldığından, borç yapısı veya gelir kalemleri değişen şirketler endeksten çıkabilir ya da tekrar girebilir. Bu nedenle güncel durumu düzenli kontrol etmek önemlidir.
Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.