Katılım hisseleri, faaliyet alanı ve finansal yapısı faizsiz (İslami) yatırım ilkelerine uygun bulunan ve Borsa İstanbul'un BIST Katılım Tüm (XKTUM) endeksinde yer alan şirketlerin hisse senetleridir. Kısacası "katılım hissesi" demek, o şirketin kazancının faiz, alkol, kumar gibi kabul görmeyen kaynaklara dayanmadığının kurumsal bir tarama ile onaylanması demektir. Bu yazı, kavramı Temmuz 2026 itibarıyla temelden açıklıyor.
Kısa Cevap
Bir hisse senedinin "katılım hissesi" sayılması için, o şirketin XKTUM endeksinde yer alması gerekir. Endeks bileşeni olan hisseler katılım ilkelerine uygun kabul edilir; endekste yer almayanlar ise o dönem için kriterleri karşılamadığı anlamına gelir. Yani "katılım hissesi" bir hisse türü değil, bir uygunluk durumudur.
Katılım Hissesi ile Normal Hisse Arasındaki Fark
Teknik olarak katılım hissesi ile herhangi bir BIST hissesi aynı enstrümandır; ikisi de aynı borsada, aynı kurallarla alınıp satılır. Aradaki fark hissenin kendisinde değil, arkasındaki şirketin ne iş yaptığı ve bilançosunun nasıl göründüğü ile ilgilidir.
Faizsiz yatırım yapmak isteyen bir yatırımcı için önemli olan, şirketin gelirinin ve borç yapısının belirli sınırların içinde kalmasıdır. Bir hisse endekste yer alıyorsa bu iki koşulu da sağlıyor demektir. Endekste olmayan bir hisse ise "yasak" ya da "haram" ilan edilmiş olmaz; sadece katılım süzgecinden o dönem geçemediği anlamına gelir.
Nasıl Belirlenir? (Metodoloji)
Bir şirketin katılım hissesi olup olmadığı iki aşamalı bir değerlendirmeyle belirlenir:
- Faaliyet alanı taraması: Şirketin ana iş kolu uygun olmalıdır. Faize dayalı bankacılık, alkollü içecek üretimi, kumar, tütün ve benzeri sektörlerdeki şirketler doğrudan kapsam dışında tutulur.
- Finansal oran taraması: Uygun bir sektörde faaliyet gösterse bile, şirketin faizli borçları, faiz getiren varlıkları ve uygun olmayan gelirlerinin toplam varlıklara ya da piyasa değerine oranı belirlenen eşiklerin altında kalmalıdır.
Bu değerlendirme kalıcı değildir. Endeks bileşimi yıl içinde periyodik olarak gözden geçirilir; kriteri karşılamayı bırakan şirketler çıkarılır, yeniden uygun hâle gelenler eklenir. Bu yüzden bugün katılım hissesi olan bir şirket, ilerideki bir gözden geçirmede listeden çıkabilir. En doğru bilgi her zaman ilgili hissenin güncel detay sayfasıdır.
İlgili Hisseler
Aşağıdaki örnekler, kavramın pratikte nasıl işlediğini gösteriyor:
- BİM Mağazalar (BIMAS) — katılım endeksinde yer alıyor
- Aselsan (ASELS) — katılım endeksinde yer alıyor
- Tüpraş (TUPRS) — katılım endeksinde yer alıyor
- Türk Hava Yolları (THYAO) — katılım endeksinde yer almıyor
- Koç Holding (KCHOL) — katılım endeksinde yer almıyor
Konuya daha geniş bakmak isterseniz katılım endeksine uygun hisseler rehberimize ve helal hisseler rehberimize göz atabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Katılım hissesi ile helal hisse aynı şey mi? Günlük kullanımda çoğunlukla aynı anlamda kullanılır. "Katılım hissesi", uygunluğun XKTUM endeksi gibi kurumsal bir referansa dayandığını vurgulayan daha teknik bir ifadedir. Nihai kararda kişisel araştırma önerilir.
Bir hissenin katılım hissesi olup olmadığını nereden öğrenirim? En sağlıklı yol, o hissenin güncel endeks durumuna bakmaktır. Sitemizde her hissenin detay sayfasından, o şirketin katılım endeksinde yer alıp almadığını tek tek kontrol edebilirsiniz.
Katılım hissesi olması kâr garantisi verir mi? Hayır. Endeks yalnızca faizsiz yatırım kriterlerine uygunluğu gösterir; hissenin gelecekteki fiyat performansı hakkında hiçbir garanti içermez.
Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.